|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2439 |
|
|
|
|
|
|
|
ويژگيهاي پس آبهاي صنعتي |
|
|
|
|
|
|
|
چاپ اول |
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
موسسه
استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون
ميتواند استاندارد رسمي فرآوردهها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب
موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:
(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).
موسسه
استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود
هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و
نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.
اجراي
استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و
فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينهها و
در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.
|
تهيه كننده كميسيون استاندارد ويژگيهاي پس آبهاي
صنعتي |
||
|
رئيس |
||
|
استاد دانشگاه صنعتي شريف |
دكتراي شيمي |
شايگان - جلالالدين |
|
اعضاء |
||
|
معاونت مهندسي و نوآوري وزارت صنايع |
|
افضلي - مهندس عليرضا |
|
دانشكده بهداشت ـ دانشگاه تهران |
|
اسدي - مهندس محمود |
|
موسسه خاكشناسي و حاصلخيزي خاك ـ وزارت كشاورزي |
|
پذيرا - دكتر ابراهيم |
|
بخش بيوشيمي ـ انستيتو پاستور |
|
حكيمي - دكتر حسن |
|
موسسه استاندارد |
|
رئوفيان - مهندس پريدخت |
|
مركز تحقيقات وزارت كار |
|
زرگري - مهندس قدرتاله |
|
موسسه خاكشناسي و حاصلخيزي خاك ـ وزارت كشاورزي |
|
سجادي - دكتر اشرف |
|
دفتر فني امور آب ـ وزارت نيرو |
|
شريفي سيستاني - مهندس محمد |
|
مركز پژوهشها و خدمات علمي وزارت نفت |
|
عيدان - مهندس غازي |
|
سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران |
|
قاهري - مهندس محمود |
|
دبير |
||
|
كارشناس مسئول موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران |
شيميست |
مهپور - مجيد |
فهرست مطالب
بسمه تعالي
پيشگفتار
استاندارد ويژگيهاي پس آب صنعتي كه بوسيله
كميسيون فني شيمي آب تهيه و تدوين شده و در سي و ششمين كميته ملي استاندارد صنايع
شيميائي مورخ 63/3/9
مورد تائيد قرار گرفته اينك به استناد ماده يك قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذر ماه 1349 بعنوان استاندارد رسمي ايران
منتشر ميگردد .
براي حفظ همگامي و همآهنگي با پيشرفتهاي
ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد
تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين
استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد
.
بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي
ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود .
در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده
است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتيالمقدور بين اين استاندارد و
استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته همآهنگي ايجاد شود .
لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و
اجراي آزمايشهاي لازم استاندارد حاضر تهيه گرديده است .
ويژگيهاي پس آبهاي صنعتي
ويژگيهاي اين استاندارد كه بر مبنأ
استانداردهاي بينالمللي و تلفيق پارهاي از شرايط كشور بر حسب اطلاعات موجود
تدوين گرديده است در صورت اتمام مطالعات اكولوژيكي محلي و منطقهاي منابع عمومي آب
, مورد تجديدنظر قرار گرفته و به صورت حدود رواداري منطقهاي منتشر خواهد شد .
هدف از ارائه اين استاندارد تعيين
ويژگيهاي پس آبي است كه از واحدهاي توليدي صنعتي خارج و به منابع و يا مخازن عمومي
آب تخليه ميگردد كه بر حسب محل تخليه به صورت زير تقسيمبندي ميشود :
الف ـ پس آبهاي صنعتي كه جهت آبياري
كشاورزي و شرب دام استفاده ميگردد .
ب ـ پس آبهاي صنعتي كه به آبهاي سطحي
تخليه ميشود .
ج ـ پس آبهاي صنعتي كه به آبهاي زيرزميني
تخليه ميگردد
يادآوري ـ پس آبهاي صنعتي كه به حوضچههاي
تبخير , تهنشيني و يا اكسيداسيون 1
تخليه ميگردد نبايد آبهاي زيرزميني را در مقاديري بالاتر از مشخصاتي كه براي بند
( ج ) تعيين ميگردد , آلوده نمايد .
اين استاندارد در مورد كليه واحدهاي
توليدي صنعتي مشروحه در جدول شماره يك بخش ضميمه كه پس آب آن به منابع آبهاي سطحي
و يا زيرزميني تخليه شده و يا مستقيماؤ جهت آبياري مناطق كشاورزي و يا شرب دام
مصرف ميگردد , بكار ميرود .
3-1 قسمت " الف :"
ويژگيهاي پس آبهاي صنعتي جهت مصارف آبياري كشاورزي و شرب دام .
3-1-1 پس آب صنعتي نبايد حاوي لجن ,
مواد جامد شناور بزرگتر از 0/8 ميليمتر و تركيبات روغني قابل
رويت باشد .
3-1-2 PH
پس آب بستگي به نوع خاك پذيرنده داشته و بايد بين 8/5-6 باشد .
3-1-3 اكسيژن محلول پس آب نبايد كمتر
از شش ميليگرم در ليتر طي حداقل 16 ساعت از شبانه روز بوده و در بقيه ساعات نبايد كمتر
از پنج گرم در ليتر باشد .
3-1-4 مقدار D.O.B پنج روزه حداكثر بايد
100
ميلي گرم در ليتر باشد .
يادآوري : در موارد خاص مانند پس آب صنايع
غذائي ميزان D5.O.B در مقادير بالاتر از 100 ميليگرم در ليتر با
تائيد كميسيوني مركب از نمايندگان سازمان حفاظت محيط , وزارت كشاورزي و موسسه
استاندارد بدون اشكال خواهد بود .
3-1-5 مقدار D.O.C حداكثر ميتواند تا 200 ميلي گرم در ليتر
باشد .
3-1-6 بر پايه حداقل پنج نمونهگيري
ظرف 30
روز تعداد كليفرمهاي مدفوعي 2 نبايد از 200
عدد در 100
ميليليتر نمونه تجاوز كند .
يادآوري : حداكثر تا 10 درصد نمونههاي
ماهيانه پس آب صنعتي ميتواند داراي تعداد 400 كليفرم در 100 ميليليتر نمونه باشد .
3-1-7 مجموع ميكروبهاي كليفرم با
استفاده از جدول (N.P.M) نبايد بيشتر از 1000 عدد بازاء 100 ميليليتر نمونه پس
آب باشد .
3-1-8 درجه حرارت پس آب صنعتي هنگام
تخليه بايد در حدي باشد كه تغييرات غيرعادي مؤثر بر حيات گياهي منطقه ايجاد نكند و
در هر صورت حداكثر درجه حرارت مجاز برابر 30 درجه سانتيگراد ميباشد .
3-1-9 از آنجائيكه نسبت جذب سديم 3 (SAR)
از لحاظ نفوذپذيري آب و تهويه خاك و ميزان كلرور و بور از نظر توليد مسموميت گياهي
داراي اهميت ميباشد , بنابراين عوامل مؤثر پس آب صنعتي در اين رابطه بايد با جدول
شماره يك مطابقت نمايد .
3-1-10 ساير ويژگيهاي شيميائي پس آب
صنعتي جهت مصرف در آبياري كشاورزي و شرب دام در جدول شماره دو بيان ميگردد .
يادآوري ـ تركيباتي كه در اين جدول مشخص
نشده است در صورت موجود بودن در پس آب صنعتي با توجه به موقعيت محلي توسط كميتهاي
متشكل از نمايندگان سازمان حفاظت محيط زيست , اداره كل بهداشت محيط منطقه , وزارت
كشاورزي و موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و وزارت نيرو تعيين حدود خواهد
شد .
3-2 قسمت " ب :" ويژگيهاي
پس آبهاي صنعتي جهت تخليه به آبهاي سطحي .
3-2-1 پس آب صنعتي بايد عاري از لجن ,
مواد جامد شناور بزرگتر از 0/8 ميليمتر و تركيبات روغني مرئي
باشد و
3-2-2 PH
پس آب صنعتي بايد بين 8/5-6/5 باشد .
3-2-3 ميزان D5.O.B بستگي به كميت و
كيفيت آب پذيرنده داشته و بايد در حدي باشد كه در فاصله 200 متري از محل تخليه مقدار D5.O.B آب پذيرنده را بيشتر از هفت ميلي گرم در ليتر افزايش ندهد ولي در
هر صورت ميزان آن نبايد بيشتر از 20 ميلي گرم در ليتر باشد .
3-2-4 مقدار D.O.C بايد حداكثر 50 ميلي گرم در
ليتر باشد .
3-2-5 ميزان كلرور ( بر حسب CL) در پس آب صنعتي كه به آب شيرين تخليه ميگردد نبايد از 250 ميلي گرم در ليتر
تجاوز كند .
يادآوري ـ در صورتيكه پس آب صنعتي وارد
آبهاي سطحي شور ميگردد , نبايد غلظت كلرور آن را بيشتر از 10 درصد افزايش دهد .
3-2-6 تعداد كليفرمهاي مدفوعي نبايد
بيشتر از 200
عدد بازاء 100
ميليليتر نمونه پس آب باشد .
3-2-7 مجموع ميكروبها كليفرم با
استفاده از جدول (N.P.M) نبايد بيشتر از 1000 عدد بازاء 100 ميليليتر نمونه پس
آب باشد .
3-2-8 مواد سمي : غلظت مواد سمي در پس
آب صنعتي بايد در حدي باشد كه پنج برابر اين مقدار در مدت 24 ساعت هيچگونه تأثير نامطلوب بر
روي آبزيان منطقه نگذارد .
3-2-9 مواد قابل تهنشين شدن : حداكثر
بايد 0/3
ميلي گرم در ليتر طي زمان دو ساعت باشد .
3-2-10 مجموع مواد نامحلول : چهار نمونه
از پنج نمونه مركب 24
ساعته ( حداقل يك نوبت كاري ) بايد داراي مقاديري پائينتر از 20 ميلي گرم در ليتر
باشد .
3-2-11 اكسيژن محلول در پس آب صنعتي
بايد حداقل شش ميلي گرم در ليتر باشد .
3-2-12 درجه حرارت پس آب صنعتي هنگام
تخليه نبايد در حدي باشد كه تغييرات غيرعادي مؤثر حيات آبي ايجاد كند و حداكثر
درجه حرارت مجاز 30
درجه سانتيگراد ميباشد .
3-2-13 پس آب صنعتي نبايد رنگ آب
پذيرنده را بيشتر از 16
واحد استاندارد پلاتين, كبالت تغيير دهد .
3-2-14 حداكثر ساير ويژگيهاي شيميائي
پسآب صنعتي جهت تخليه به آبهاي سطحي در جدول شماره سه بيان ميگردد .
يادآوري ـ ساير تركيبات شيميائي كه در
جدول شماره سه تعيين نگرديده است در صورت موجود بودن بايد در كميسيوني مركب از
نمايندگان سازمان حفاظت محيطزيست , وزارت نيرو , موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي
ايران و اداره كل بهداشت محيط وزارت بهداري در منطقه تعيين حدود گردد .
3-3 قسمت " ج :" ويژگيهاي
پس آبهاي صنعتي جهت تخليه به آبهاي زيرزميني
3-3-1 پسآب صنعتي بايد عاري از لجن ,
مواد شناور جامد و تركيبات روغني مرئي باشد .
3-3-2 PH
پس آب صنعتي بايد بين 9-5 باشد .
3-3-3 تعداد كليفرمهاي مدفوعي نبايد
بيشتر از 200
عدد بازاء 100
ميليليتر نمونه پس آب باشد .
3-3-4 مجموع ميكروبهاي كليفرم با
استفاده از جدول (N.P.M) نبايد بيشتر از 1000 عدد بازاء 100 ميليليتر نمونه پس
آب باشد .
3-3-5 حداكثر ساير ويژگيهاي شيميائي پس
آب صنعتي جهت تخليه به آبهاي زيرزميني در جدول شماره سه بيان ميشود .
يادآوري ـ ساير تركيبات شيميائي كه در
جدول شماره سه تعيين نگرديده است در صورت موجود بودن بايد در كميسيوني مركب از
نمايندگان سازمان حفاظت محيط زيست , وزارت نيرو , موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي
ايران و اداره كل بهداشت محيط وزارت بهداري در منطقه تعيين حدود گردد .
4-1 محاسبه ميران SAR تعديل شده : سرعت جذب سديم تعديل شده از رابطه زير
بدست ميآيد :
Na,
Ca, Mg
بر حسب ميلي اكيوالان در ليتر از تجزيه آب حاصل ميگردد : PHC
( اسيديته تئوريك آب ) با استفاده از جدول شماره چهار بر حسب غلظت كاتيونها و
آنيونهاي موجود در آب به كمك رابطه ذيل محاسبه ميشود .
4-1-1- مثال : اعداد زير از تجزيه
شيميائي آب بدست آمده است :
كه براي حل مسئله بايد بطريق زير عمل نمود
:
الف ـ 11/49 = مجموع كاتيونهاي كلسيم ,
منيزيم و سديم بر حسب ميلي اكيوالان در ليتر
3/76 = مجموع كاتيونهاي كلسيم و
منيزيم بر حسب ميلي اكيوالان در ليتر
4/08 = مجموع كاتيونهاي كربنات و
بيكربنات بر حسب ميلي اكيوالان در ليتر
ب ـ معادل ارقام فوق از جدول شماره چهار
استخراج ميشود .
ج ـ بنابراين اسيديته تئوريك آب از مجموع
سه رقم فوق بدست ميآيد .
يادآوري ـ مقدار PHC
در مقادير بيش از 8/4
نمايانگر امكان انحلال آهك موجود در خاك به وسيله آب مصرفي در آبياري و مقادير
كمتر از 8/4
نشانگر احتمال راسب شدن آهك موجود در آب مصرف ميباشد .
|
|
1- Evaporation, sedimentation or oxidation ponds
2- Fecal - coli
3-Sodium Adsorption Ratio
|
ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN |
|
|
|
Institute of Standards and Industrial Research of
Iran |
|
|
|
ISIRI NUMBER |
|
|
|
2439 |
|
|
|
|
|
|
|
Specifications of industrial effluents |
|
|
|
|
|
|
|
1st Edition |
