4944

ويژگيها وروشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف

آشنايي با موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي(رسمي) ميباشد.

تدوين استاندارد در رشتههاي مختلف توسط كميسيونهاي فني مركب از كارشناسان موسسه ، صاحبنظران مراكز و موسسات علمي، پژوهشي، توليدي و اقتصادي آگاه و مرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، درجهت مطلوبيتها و مصالح ملي و با توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل:

توليد كنندگان، مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد. پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع و اعضاي كميسيونهاي فني مربوط ارسال ميشود. و پس از دريافت نظرات و پيشنهادها در كميته ملي مرتبط با آن رشته طرح و درصورت تصويب به عنوان استاندارد ملي(رسمي) چاپ و منتشر ميشود.

پيشنويس استانداردهايي كه توسط موسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه ميشود نيز پس از طرح و بررسي در كميته ملي مربوط و درصورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ و منتشر ميگردد. بدين ترتيب استاندارهايي ملي تلقي ميشود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط موسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاء اصلي سازمان بينالمللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن توجه به شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهاي بينالمللي استفاده مينمايد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ميتواند با رعايت موازين پيشبيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي و عمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. موسسه ميتواند به منظور حفظ بازارهاي بينالمللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آن را اجباري نمايد.

همچنين به منظور اطمينان بخشيدن به استفاده كنندگان از خدمات سازمانها و موسسات فعال در ضمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندگان سيستمهاي مديريت كيفيت و مديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، موسسه استاندارد اينگونه سازمانها و موسسات را بر اساس ضوابط نظام تائيد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهي نامه تائيد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مينمايد. ترويج سيستم بينالمللي يكاها، كاليبراسيون وسايل سنجش، تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظائف اين موسسه ميباشد.

كميسيون استاندارد ويژگيها وروشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف
رئيس
شركت پليكان	فوق ليسانس داروسازي	شيربند - مهدي
مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع	دكتراي مهندسي مواد چسبندگي و تبديل شيميايي چوب	جهان لتيباري – احمد
اعضاء
شركت پليكان	ديپلم فني	انصاري - ايوب
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران	ليسانس شيمي	تنها - مينا
شركت كاوه	مهندس صنايع چوب و كاغذ	رضويان - عليرضا
بخش آسيب شناسي دانشگاه تهران	ليسانس شيمي	سيلاخوري - فاطمه
شركت لطيف	متخصص فني	عبدالملكي - محمود
شركت لطيف	ليسانس شيمي	فيروزآبادي - آزاده
شركت ايران نارا	ليسانس الكترونيك	قجر - اكبر
شركت نيك پيشين	ليسانس شيمي	كاتوزيان - ناصر
شركت نيك پيشين	ديپلم	كريمي - حسام الدين
شركت نم چين	ليسانس علوم آزمايشگاهي	همتيان - عزت
دبير
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران	ليسانس شيمي	پاشاي آهي - ليلا
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران	ليسانس شيمي	بهزادي - فرحناز

فهرست مطالب

ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف

هدف و دامنه كاربرد

تعاريف و اصطلاحات

ويژگيها

بسته بندي و نشانه گذاري

نمونه برداري و تطبيق با ويژگيها

بازرسي و روشهاي آزمون

بسمه تعالي

پيشگفتار

استاندارد ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف كه به وسيله كميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده و در شصت و چهارمين اجلاسيه كميته ملي استاندارد سلولزي و بسته بندي مورخ 77/6/10مورد تائيد قرار گرفته ، اينك باستناد بند 1ماده 3قانون اصلاحي قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر ميگردد.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع علوم ، استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراين براي مراجعه به استاندارد ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود.

در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد و استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منبع زير تهيه گرديده است :

SABS 652 - 1972

Standard specification for carbon paper

ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف ¹

1- هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد، تعيين ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف است كه شامل انواع زير مي باشد:

1- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي بليط هواپيما

2- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي خياطي

3- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي فرمهاي كامپيوتر، دفترچه بيمه ، كاغذهاي استنسيل

2- تعاريف و اصطلاحات

در اين استاندارد تعاريف زير به كار مي رود:

2- 1- كاغذ كاربن يكبار مصرف : كاغذي است كه يك طرف آن با مواد رنگي قابل انتقال به كاغذ اندود شده باشد و براي يكبار قابل مصرف است .

2- 2- مطابق با استاندارد: يك بسته يا يك رول كاغذ كاربن كه ميانگين خواص تعيين شده آن ، با استاندارد ويژگيهاي مربوطه مطابقت داشته باشد.

2- 3- مغاير با استاندارد : يك بسته يا يك رول كاغذ كاربن كه ميانگين خواص تعيين شده آن ، در يك يا چند بند با استاندارد ويژگيهاي مربوطه مغايرت داشته باشد.

2- 4- بهر: محموله اي كمر از 200رول كاغذ كاربن با ابعاد يكسان ، نوع و گروه و رنگ يكسان ، از يك مبدا توليدي كه در يك زمان معين براي بازرسي و آزمايش ارائه گرديده است .

3- ويژگيها

3- 1- مواد: كاغذ كاربن بايد شامل كاغذ پايه اي باشد كه در يك طرف آن با مواد رنگي يا ديگر مواد براي فراهم كردن خصوصيات انتقال اندود شده است . طرف ديگر كاغذ كه اندود نشده است در موقع لزوم بايد طوري فرآوري و چاپ شده باشد كه مصرف كننده بتواند طرف اندود نشده را از طرف كاربن تشخيص دهد. كاغذ پايه نبايد شامل خمير كاغذ مكانيكي (طبق بند 6-1-3) بوده و بايد عاري از نواقصي باشد كه كاغذ كاربن را غير قابل استفاده مي نمايد. اندود بايد در سطح كاغذ يكنواخت باشد.

3- 2- ويژگيهاي فيزيكي : نوع كاغذ كاربن بايد بوسيله خريدار تعيين شود و هنگامي كه مطابق با بند 6اين استاندارد آزمايش مي شود مطابق با ويژگيهاي داده شده در جدول شماره 1باشد.

ميانگين جرم پايه بر اساس بند 6- 3تعيين مي شود و نبايد تغييرات آن بيشتر از %5جرم پايه باشد.

3- 3- ابعاد : عرض رول كاغذ كاربن يكبار مصرف بر اساس درخواست خريدار تعيين مي گردد.

3- 4- رنگ : رنگ انتقالي كه يك طرف كاربن با آن اندود شده است عمدتأ مشكي مي باشد رنگهاي ديگر بر اساس درخواست خريدار توليد مي شود.

4- بسته بندي و نشانه گذاري

4- 1- بسته بندي : كاغذ كاربن يكبار مصرف بايد به صورت رول بسته بندي شود و بر روي آنها لفاف غيرقابل نفوذ قرار گرفته و دو انتهاي رول داراي محافظ باشد. اين محافظها رول را در مقابل ضربات ناشي از جابجايي رولها و يا انباشته شدن رولها بر روي يكديگر و به وجود آمدن پارگي و زدگي در لبه ها محافظت مي كند.

4- 2- نشانه گذاري : اطلاعات زير بايد به صورت خوانا و پاك نشدني روي رولها ثبت شود :

- نام سازنده يا علامت تجاري يا هر دو

- كاغذ كاربن يكبار مصرف

- رنگ

- عرض رول

- وزن رول

- تاريخ توليد

5- نمونه برداري و تطبيق با ويژگيها

5- 1- نمونه برداري :

مراحل نمونه برداري زير براي تعيين و تطبيق نمونه ها با ويژگيهاي داده شده در اين استاندارد به كار مي رود. نمونه هاي برداشته شده نماينده كيفيت بهر مي باشند.

5- 1- 1- نمونه برداري براي بازرسي بسته بندي و نشانه گذاري محموله به نسبت كميت قيد شده در ستون يك جدول شماره 2به طور تصادفي به تعداد ذكر شده در ستون 2جدول مذكور برداريد.

5- 1- 2- نمونه برداري جهت بازرسي رولها : حداقل 20رول به طور تصادفي از نمونه هائي كه طبق بند 5-1- 1از محموله برداشته شده است برداريد.

5- 1- 3- نمونه جهت آزمايش رولها : بعد از بازرسي رولهاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 2به طور تصادفي از 5 رول نمونه برداريد (از رولهاي انتخاب شده ، 10متر اول را جدا كرده و در نظر نگيريد سپس 10متر ديگر را برداشته و براي آزمايش آماده كنيد.)

5- 2- مطابقت با ويژگيها

مجموعه (بهر) مطابق ويژگيها خواهد بود اگر:

5- 2- 1- بعد از بازرسي (بند 6-2-1) در نمونه هاي برداشته شده طبق بند 5-1- 1نقصي مشاهده نشود.

5- 2- 2- بعد از بازرسي (بند 6-2-2) نمونه هاي برداشته شده طبق بند 5-1- 2براي مطابقت با ويژگيهاي بندهاي 4- 1و 4- 2هيچگونه نقصي مشاهده نگردد.

5- 2- 3- بعد از آزمايش نمونه هاي برداشته شده طبق بند (5-1-3) نقصي ابعاد و رنگ و مواد نداشته باشد و از نظر ويژگيهاي فيزيكي نيز با جدول شماره 1مطابقت داشته باشد.

6- بازرسي و روشهاي آزمون

6- 1- كليات

6- 1- 1- نمونه هاي آزموني مورد نياز براي هر آزمون را از ورقه هايي كه از رولهاي مختلف برداشته شده است ، انتخاب كنيد.

6- 1- 2- مشروط كردن نمونه هاي آزمايش : مشروط كردن نمونه ها بايد تحت شرايط رطوبت نسبي 2 ± 65درصد و دماي 2± 20درجه سلسيوس صورت گيرد. نمونه هاي آزموني را به نحوي كه تمام سطح آنها در معرض شرايط محيط قرار گيرد معلق نمائيد. در طول آزمايش از انتشار هوا به طور يكنواخت در آزمايشگاه اطمينان حاصل كنيد. مدت زمان كافي جهت برقراري تعادل رطوبت و حرارت بين نمونه هاي آزموني و شرايط استاندارد حداقل 24ساعت است .

6- 1- 3- شناسايي خمير كاغذ مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره 1417(تعيين تركيب فيبري خمير كاغذ، كاغذ و مقوا - تجديد نظر) انجام مي شود.

6- 2- بازرسي ظاهري

6- 2- 1- روش بازرسي محموله : به طور نظري هر يك از محموله هاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 1را طبق بندهاي 4- 1و 4- 2بررسي نمائيد.

6- 2- 2- روش بازرسي رولها: به طور نظري هر يك از رولهاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 2را طبق بندهاي 4- 1و 4- 2بررسي نمائيد.

روش بازرسي رولها: به طور نظري هر يك از رولهاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 3را با مشخصات داده شده در بندهاي 3- 1و 3- 2و 3- 3و 3- 4مطابقت نمائيد.

6-2-3- گزارش : نتايج آزمون را براي هر ويژگي گزارش كنيد.

6- 3- جرم پايه

6- 3- 1- لوازم : ترازو با حساسيت مناسب براي دقت مورد نياز

6- 3- 2- آزمونه : از نمونه هاي برداشته شده مطابق بند 5-1- 2تعداد 5رول از هر رنگ را به طور تصادفي برداشته و از هر رول يك نمونه با سطح حداقل 200سانتي متر مربع ببريد.

6- 3- 3- روش كار : سطح هر نمونه را با دقت 0/5درصد تعيين نموده و سپس به وسيله برس و محلول تري كلرو اتيلن گرم ² . اندود آن را پاك كنيد. هر نمونه را به مدت نيم ساعت در حرارت