4944

 

 

ويژگيها وروشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف

 

 

 

 

آشنايي با موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي(رسمي) مي‏باشد.

تدوين استاندارد در رشته‏هاي مختلف توسط كميسيون‏هاي فني مركب از كارشناسان موسسه ، صاحبنظران مراكز و موسسات علمي، پژوهشي، توليدي و اقتصادي آگاه و مرتبط با موضوع صورت مي‏گيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، درجهت مطلوبيت‏ها و مصالح ملي و با توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل:

توليد كنندگان، مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمان‏هاي دولتي باشد. پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع و اعضاي كميسيون‏هاي فني مربوط ارسال مي‏شود. و پس از دريافت نظرات و پيشنهادها در كميته ملي مرتبط با آن رشته طرح و درصورت تصويب به عنوان استاندارد ملي(رسمي) چاپ و منتشر مي‏شود.

پيش‏نويس استانداردهايي كه توسط موسسات و سازمان‏هاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي‏شود نيز پس از طرح و بررسي در كميته ملي مربوط و درصورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ و منتشر مي‏گردد. بدين ترتيب استاندارهايي ملي تلقي مي‏شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط موسسه تشكيل مي‏گردد به تصويب رسيده باشد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاء اصلي سازمان بين‏المللي استاندارد مي‏باشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن توجه به شرايط كلي و نيازمندي‏هاي خاص كشور، از آخرين پيشرفت‏هاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهاي بين‏المللي استفاده مي‏نمايد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي‏تواند با رعايت موازين پيش‏بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي و عمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. موسسه مي‏تواند به منظور حفظ بازارهاي بين‏المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آن را اجباري نمايد.

همچنين به منظور اطمينان بخشيدن به استفاده كنندگان از خدمات سازمان‏ها و موسسات فعال در ضمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندگان سيستم‏هاي مديريت كيفيت و مديريت زيست محيطي، آزمايشگاه‏ها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، موسسه استاندارد اينگونه سازمان‏ها و موسسات را بر اساس ضوابط نظام تائيد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهي نامه تائيد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي‏نمايد. ترويج سيستم بين‏المللي يكاها، كاليبراسيون وسايل سنجش، تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظائف اين موسسه مي‏باشد.

 

كميسيون استاندارد ويژگيها وروشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف

 

رئيس

شركت پليكان

فوق ليسانس داروسازي

شيربند - مهدي

مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع

دكتراي مهندسي مواد چسبندگي و تبديل شيميايي چوب

جهان لتيباري – احمد

 

اعضاء

شركت پليكان

ديپلم فني

انصاري - ايوب

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

ليسانس شيمي

تنها - مينا

شركت كاوه

مهندس صنايع چوب و كاغذ

رضويان - عليرضا

بخش آسيب شناسي دانشگاه تهران

ليسانس شيمي

سيلاخوري - فاطمه

شركت لطيف

متخصص فني

عبدالملكي - محمود

شركت لطيف

ليسانس شيمي

فيروزآبادي - آزاده

شركت ايران نارا

ليسانس الكترونيك

قجر - اكبر

شركت نيك پيشين

ليسانس شيمي

كاتوزيان - ناصر

شركت نيك پيشين

ديپلم

كريمي - حسام الدين

شركت نم چين

ليسانس علوم آزمايشگاهي

همتيان - عزت

 

دبير

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

ليسانس شيمي

پاشاي آهي - ليلا

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

ليسانس شيمي

بهزادي - فرحناز

فهرست مطالب

 

ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف

هدف و دامنه كاربرد

تعاريف و اصطلاحات

ويژگيها

بسته  بندي و نشانه  گذاري

نمونه برداري و تطبيق با ويژگيها

بازرسي و روشهاي آزمون

 

بسمه تعالي

پيشگفتار

استاندارد ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف كه به وسيله كميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده و در شصت و چهارمين اجلاسيه كميته ملي استاندارد سلولزي و بسته  بندي مورخ  77/6/10مورد تائيد قرار گرفته  ، اينك باستناد بند  1ماده  3قانون اصلاحي قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه  1371بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر ميگردد.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع علوم  ، استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراين براي مراجعه به استاندارد ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود.

در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي  المقدور بين اين استاندارد و استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منبع زير تهيه گرديده است :

SABS 652 - 1972

Standard specification for carbon paper

 

ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف 1

1- هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد، تعيين ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ كاربن يكبار مصرف است كه شامل انواع زير مي  باشد:

1- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي بليط هواپيما

2- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي خياطي

3- كاغذ كاربن يكبار مصرف براي فرمهاي كامپيوتر، دفترچه بيمه  ، كاغذهاي استنسيل

2- تعاريف و اصطلاحات

در اين استاندارد تعاريف زير به كار مي  رود:

2- 1- كاغذ كاربن يكبار مصرف : كاغذي است كه يك طرف آن با مواد رنگي قابل انتقال به كاغذ اندود شده باشد و براي يكبار قابل مصرف است .

2- 2- مطابق با استاندارد: يك بسته يا يك رول كاغذ كاربن كه ميانگين خواص تعيين شده آن  ، با استاندارد ويژگيهاي مربوطه مطابقت داشته باشد.

2- 3- مغاير با استاندارد : يك بسته يا يك رول كاغذ كاربن كه ميانگين خواص تعيين شده آن  ، در يك يا چند بند با استاندارد ويژگيهاي مربوطه مغايرت داشته باشد.

2- 4- بهر: محموله  اي كمر از  200رول كاغذ كاربن با ابعاد يكسان  ، نوع و گروه و رنگ يكسان  ، از يك مبدا توليدي كه در يك زمان معين براي بازرسي و آزمايش ارائه گرديده است .

3- ويژگيها

3- 1- مواد: كاغذ كاربن بايد شامل كاغذ پايه  اي باشد كه در يك طرف آن با مواد رنگي يا ديگر مواد براي فراهم كردن خصوصيات انتقال اندود شده است . طرف ديگر كاغذ كه اندود نشده است در موقع لزوم بايد طوري فرآوري و چاپ شده باشد كه مصرف كننده بتواند طرف اندود نشده را از طرف كاربن تشخيص دهد. كاغذ پايه نبايد شامل خمير كاغذ مكانيكي (طبق بند 6-1-3) بوده و بايد عاري از نواقصي باشد كه كاغذ كاربن را غير قابل استفاده مي  نمايد. اندود بايد در سطح كاغذ يكنواخت باشد.

3- 2- ويژگيهاي فيزيكي : نوع كاغذ كاربن بايد بوسيله خريدار تعيين شود و هنگامي كه مطابق با بند  6اين استاندارد آزمايش مي شود مطابق با ويژگيهاي داده شده در جدول شماره  1باشد.

ميانگين جرم پايه بر اساس بند 6- 3تعيين مي  شود و نبايد تغييرات آن بيشتر از  %5جرم پايه باشد.

3- 3- ابعاد : عرض رول كاغذ كاربن يكبار مصرف بر اساس درخواست خريدار تعيين مي  گردد.

3- 4- رنگ : رنگ انتقالي كه يك طرف كاربن با آن اندود شده است عمدتأ مشكي مي  باشد رنگهاي ديگر بر اساس درخواست خريدار توليد مي  شود.

4- بسته  بندي و نشانه  گذاري

4- 1- بسته  بندي : كاغذ كاربن يكبار مصرف بايد به صورت رول بسته  بندي شود و بر روي آنها لفاف غيرقابل نفوذ قرار گرفته و دو انتهاي رول داراي محافظ باشد. اين محافظها رول را در مقابل ضربات ناشي از جابجايي رولها و يا انباشته شدن رولها بر روي يكديگر و به وجود آمدن پارگي و زدگي در لبه  ها محافظت مي  كند.

4- 2- نشانه گذاري : اطلاعات زير بايد به صورت خوانا و پاك نشدني روي رولها ثبت شود :

- نام سازنده يا علامت تجاري يا هر دو

- كاغذ كاربن يكبار مصرف

- رنگ

- عرض رول

- وزن رول

- تاريخ توليد

5- نمونه برداري و تطبيق با ويژگيها

5- 1- نمونه برداري :

مراحل نمونه برداري زير براي تعيين و تطبيق نمونه ها با ويژگيهاي داده شده در اين استاندارد به كار مي رود. نمونه  هاي برداشته شده نماينده كيفيت بهر مي باشند.

5- 1- 1- نمونه برداري براي بازرسي بسته  بندي و نشانه  گذاري محموله به نسبت كميت قيد شده در ستون يك جدول شماره  2به طور تصادفي به تعداد ذكر شده در ستون  2جدول مذكور برداريد.

5- 1- 2- نمونه  برداري جهت بازرسي رولها : حداقل  20رول به طور تصادفي از نمونه  هائي كه طبق بند 5-1- 1از محموله برداشته شده است برداريد.

5- 1- 3- نمونه جهت آزمايش رولها : بعد از بازرسي رولهاي نمونه  برداري شده طبق بند 5-1- 2به طور تصادفي از 5 رول نمونه برداريد (از رولهاي انتخاب شده  ،  10متر اول را جدا كرده و در نظر نگيريد سپس  10متر ديگر را برداشته و براي آزمايش آماده كنيد.)

5- 2- مطابقت با ويژگيها

مجموعه (بهر) مطابق ويژگيها خواهد بود اگر:

5- 2- 1- بعد از بازرسي (بند 6-2-1) در نمونه  هاي برداشته شده طبق بند 5-1- 1نقصي مشاهده نشود.

5- 2- 2- بعد از بازرسي (بند 6-2-2) نمونه  هاي برداشته شده طبق بند 5-1- 2براي مطابقت با ويژگيهاي بندهاي 4- 1و 4- 2هيچگونه نقصي مشاهده نگردد.

5- 2- 3- بعد از آزمايش نمونه  هاي برداشته شده طبق بند (5-1-3) نقصي ابعاد و رنگ و مواد نداشته باشد و از نظر ويژگيهاي فيزيكي نيز با جدول شماره  1مطابقت داشته باشد.

6- بازرسي و روشهاي آزمون

6- 1- كليات

6- 1- 1- نمونه  هاي آزموني مورد نياز براي هر آزمون را از ورقه  هايي كه از رولهاي مختلف برداشته شده است  ، انتخاب كنيد.

6- 1- 2- مشروط كردن نمونه  هاي آزمايش : مشروط كردن نمونه  ها بايد تحت شرايط رطوبت نسبي 2 ±  65درصد و دماي  2±  20درجه سلسيوس صورت گيرد. نمونه  هاي آزموني را به نحوي كه تمام سطح آنها در معرض شرايط محيط قرار گيرد معلق نمائيد. در طول آزمايش از انتشار هوا به طور يكنواخت در آزمايشگاه اطمينان حاصل كنيد. مدت زمان كافي جهت برقراري تعادل رطوبت و حرارت بين نمونه هاي آزموني و شرايط استاندارد حداقل  24ساعت است .

6- 1- 3- شناسايي خمير كاغذ مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره  1417(تعيين تركيب فيبري خمير كاغذ، كاغذ و مقوا - تجديد نظر) انجام مي  شود.

6- 2- بازرسي ظاهري

6- 2- 1- روش بازرسي محموله : به طور نظري هر يك از محموله  هاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 1را طبق بندهاي 4- 1و 4- 2بررسي نمائيد.

6- 2- 2- روش بازرسي رولها: به طور نظري هر يك از رولهاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 2را طبق بندهاي 4- 1و 4- 2بررسي نمائيد.

روش بازرسي رولها: به طور نظري هر يك از رولهاي نمونه برداري شده طبق بند 5-1- 3را با مشخصات داده شده در بندهاي 3- 1و 3- 2و 3- 3و 3- 4مطابقت نمائيد.

6-2-3- گزارش : نتايج آزمون را براي هر ويژگي گزارش كنيد.

6- 3- جرم پايه

6- 3- 1- لوازم : ترازو با حساسيت مناسب براي دقت مورد نياز

6- 3- 2- آزمونه : از نمونه  هاي برداشته شده مطابق بند 5-1- 2تعداد  5رول از هر رنگ را به طور تصادفي برداشته و از هر رول يك نمونه با سطح حداقل  200سانتي  متر مربع ببريد.

6- 3- 3- روش كار : سطح هر نمونه را با دقت  0/5درصد تعيين نموده و سپس به وسيله برس و محلول تري كلرو اتيلن گرم 2 . اندود آن را پاك كنيد. هر نمونه را به مدت نيم ساعت در حرارت  2±  80درجه سلسيوس خشك كنيد. موارد فوق را تكرار كرده و جرم ورقه را با تقريب  0/25درصد جرم كل تعيين كنيد.

6- 3- 4- گزارش : ميانگين جرم پايه نمونه  هاي اندودزدايي شده را با سه رقم معنادار بر حسب گرم بر متر مربع گزارش كنيد.

6- 4- نسخه  برداري متوالي

6- 4- 1- لوازم : يك ماشين تحرير الكتريكي با خصوصيات زير:

الف ) از نوع  Pica(خط تحرير خوانا)

ب ) سرعت تحرير  7/7978سانتي  متر بر ثانيه

ج ) حداكثر فشار چكش

د) جوهر سياه متوسط و نوار پليمري متداول

6- 4- 2- آزمونه : از نمونه  هاي برداشته شده مطابق بند 5- 1تعداد  10نيم ورق از هر رنگ را به طور تصادفي برداريد.

6- 4- 3- روش كار: از كاغذ اسناد 3 (با جرم پايه  60گرم بر متر مربع ) به عنوان نسخه اول و  4كاغذ سفيد (با جرم پايه  50گرم بر متر مربع ) به عنوان نسخ بعدي استفاده نمائيد.

كاغذهاي كاربن آزمونه را در بين نسخه  ها قرار دهيد. ورقه  هاي كاغذ آماده شده را در ماشين تحرير قرار دهيد و تمام حروف جعبه كليد را بدون عايت ترتيب  ، دوبار تايپ كنيد. نسخه  هاي متوالي كاغذ سفيد را از نظر خوانايي بررسي كنيد.

6- 4- 4- گزارش آزمون : تعداد نسخه  هايي را كه حروف كاملا خوانا دارد، گزارش كنيد.

 

 

 

 

1- one time carbon(OTC)

 

-2اگر جريان هوا در آزمايشگاه ضعيف باشد، اندود زدايي با تري كلرو اتيلن گرم مي  بايست به وسيله سوكسله  انجام شود

 

3- Bond paper

 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

4944

 

 

Specification for one time carbon paper