5080

كاغذهاي پيوسته كامپيوتري - ويژگيها وروشهاي آزمون

آشنايي با موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي(رسمي) ميباشد.

تدوين استاندارد در رشتههاي مختلف توسط كميسيونهاي فني مركب از كارشناسان موسسه ، صاحبنظران مراكز و موسسات علمي، پژوهشي، توليدي و اقتصادي آگاه و مرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، درجهت مطلوبيتها و مصالح ملي و با توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل:

توليد كنندگان، مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد. پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع و اعضاي كميسيونهاي فني مربوط ارسال ميشود. و پس از دريافت نظرات و پيشنهادها در كميته ملي مرتبط با آن رشته طرح و درصورت تصويب به عنوان استاندارد ملي(رسمي) چاپ و منتشر ميشود.

پيشنويس استانداردهايي كه توسط موسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه ميشود نيز پس از طرح و بررسي در كميته ملي مربوط و درصورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ و منتشر ميگردد. بدين ترتيب استاندارهايي ملي تلقي ميشود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط موسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاء اصلي سازمان بينالمللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن توجه به شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهاي بينالمللي استفاده مينمايد.

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ميتواند با رعايت موازين پيشبيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي و عمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. موسسه ميتواند به منظور حفظ بازارهاي بينالمللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آن را اجباري نمايد.

همچنين به منظور اطمينان بخشيدن به استفاده كنندگان از خدمات سازمانها و موسسات فعال در ضمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندگان سيستمهاي مديريت كيفيت و مديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، موسسه استاندارد اينگونه سازمانها و موسسات را بر اساس ضوابط نظام تائيد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهي نامه تائيد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مينمايد. ترويج سيستم بينالمللي يكاها، كاليبراسيون وسايل سنجش، تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظائف اين موسسه ميباشد.

كميسيون استاندارد كاغذهاي پيوسته كامپيوتري - ويژگيها وروشهاي آزمون
رئيس
مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع	دكتراي مهندسي مواد چسبندگي و تبديل شيميايي چوب	جهان لتيباري- احمد
اعضاء
شركت فرمهاي پيوسته اصفهان	ليسانس مديريت و برنامه ريزي	استاپانيان- سرژيك
شركت ايران فرم	مديريت	جعفري- داود
شركت چاپ و نشر	متخصص فني	رزاقي- رجب
دانشگاه آزاد	فوق ليسانس چوب و كاغذ	طلائي پور- محمد
انجمن صنايع سلولزي بهداشتي ايران	ليسانس شيمي	فاتحي- ژاكلين
شركت پركار	فوق ليسانس صنايع	كهبدي- فرهاد
دبير
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران	مهندس كشاورزي	شادكام- اكرم

فهرست مطالب

كاغذهاي پيوسته كامپيوتري - ويژگيها و روشهاي آزمون

هدف

دامنه كاربرد

تعاريف و اصطلاحات

ويژگيها

نمونه برداري

مشروط كردن آزمونه ها

بسته بندي

برقرار دماي تعادل بين فضاي انبار و اتاق چاپ

روشهاي آزمون

بسمه تعالي

پيشگفتار

استاندارد كاغذهاي پيوسته كامپيوتري - ويژگيها و روشهاي آزمون كه بوسيله كميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده و در شصت و هشتمين كميته ملي استاندارد بسته بندي و سلولزي مورخ 1378/4/14مورد تأييد قرار گرفته ، اينك باستناد بند 1ماده 3قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر گرديد.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم ، استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود.

در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد و استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منابع زير تهيه گرديده است :

1- استاندارد ملي ايران به شماره 133(روش نمونه برداري از كاغذ و مقوا - تجديد نظر اول ) - 1374

2- استاندارد ملي ايران به شماره 106(شرايط محيطي مشروط كردن كاغذ و مقوا - تجديد نظر اول )

3- استاندارد ملي ايران به شماره 417(روش تعيين جرم پايه كاغذ و مقوا (تجديد نظر اول )

4- استاندارد ملي ايران به شماره 1115(روش تعيين مقاومت به كشش كاغذ و مقوا) - سال چاپ 1354

5- استاندارد ملي ايران به شماره 1295(تعيين زبري كاغذ به وسيله دستگاه Bendtsen) - سال چاپ 1353

6- استاندارد ملي ايران به شماره 559(تعيين ميزان رطوبت كاغذ و مقوا به طريقه خشك كردن در گرمخانه - تجديد نظر اول )

7- استاندارد ملي ايران به شماره 1298(روش اندازه گيري عامل انعكاس پخش شده در نور آبي ) - سال چاپ 1357

8- استاندارد ملي ايران به شماره 1118(روش تعيين شقي كاغذ و مقوا - روش خمش استاتيك ) - سال چاپ 1354

9- استاندارد ملي ايران به شماره (روش اندازه گيري تغيير ابعاد كاغذ و مقوا در اثر رطوبت نسبي محيط - تا حداكثر %86)

10- EN 12858 : 1998

Printing and business paper - requirements for continuous stationery.

كاغذهاي پيوسته كامپيوتري - ويژگيها و روشهاي آزمون

1- هدف

هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ويژگيها و روشهاي آزمون كاغذ پيوسته كامپيوتري اندود نشده مي باشد.

2- دامنه كاربرد

اين استاندارد براي كاغذهاي اندود نشده كه به صورت قرقره ¹ جهت تبديل و يا چاپ نوشت افزاري پيوسته به صورت فرمهاي پيوسته است كاربرد دارد.

يادآوري : اين استاندارد براي كاغذهاي چاپ غير اصابتي ² كه بايد طبق توافق خريدار و فروشنده باشد كاربرد ندارد.

3- تعاريف و اصطلاحات

در اين استاندارد اصطلاحات با تعاريف زير به كار مي رود:

-1-3قرقره كاغذ: نوار پيوسته اي از كاغذ كه بر روي يك مغزي پيچيده شده باشد.

-2-3كاغذ براق شده در ماشين (MG) ³: كاغذي كه يك طرف آن به وسيله يك استوانه فلزي روكش دار گرم (در بخشي از دستگاه خشك كن ماشين كاغذ) صاف و براق مي شود و طرف ديگر آن نسبتأ زير باقي مي ماند.

-3-3كاغذ با اتوي تكميلي ⁴ : كاغذي كه به وسيله اتوي تكميلي ، عملياتي جهت دسترسي به سطح صافتر و براقتر نسبت به پرداخت ماشين روي آن انجام گرفته است .

-4-3بهر: ⁵ يك يا چند واحد يكسان كه با يك لوازم ، تحت شرايط يكسان (توليد مشابه ) توسط يك توليد كننده ساخته شده و در يك زمان معين براي بازرسي و آزمون ارائه مي شود.

-5-3نمونه : ⁶ سطح برش خورده كاغذ با اندازه هاي معين كه از ورقهاي واحدهاي انتخاب شده برداشته شده باشد.

-6-3نمونه آزموني ⁷: مجموع نمونه هاي برداشته شده از يك بهر كه معرف ميانگين مشخصات كيفي آن است و مبناي تصميم گيري در مورد يك بهر را به وجود مي آورد.

-7-3آزمونه : ⁸ مقدار كاغذي كه طبق روش آزمون ، بر روي آن آزمون انجام مي شود.

4- ويژگيها

-1-4ويژگيهاي فيزيكي كاغذ پيوسته كامپيوتري ، بايد طبق جدول 1باشد.

يادآوري : كاغذ با جرم پايه بالاتر از 90گرم بر متر مربع كه طبق توافق خريدار و فروشنده تهيه مي شود، داراي ويژگيهاي ديگري است كه در اين استاندارد نمي گنجد.

-2-4كاغذ پيوسته كامپيوتري در رطوبت هاي نسبي مختلف نبايد داراي تغييرات ابعاد بيشتر از 0/5ميليمتر باشد (طبق بند 8-9)

-3-4عرض قرقره : عرض قرقره كاغذ بايد با حد رواداري 1± ميليمتر عرض قرقره سفارش شده باشد.

-4-4اتصالات قرقره :

تمام اتصالات كاغذ در طول قرقره بايد به طور واضح بر روي سطح قرقره علامت گذاري شود. حدود زير بايد براي اتصالات يك قرقره به كار رود:

- قطر كوچكتر از 700ميليمتر نبايد بيشتر از يك اتصال داشته باشد.

- قطر بزرگتر يا مساوي 700ميليمتر نبايد بيشتر از دو اتصال داشته باشد.

در جايي كه قرقره بايد فاقد اتصال باشد، در قرارداد بين خريدار و فروشنده بايد ذكر گردد.

-5-4ذرات در سطح و لبه كاغذ:

ورق كاغذ بايد ضرورتا عاري از پرز، گرد و غبار، الياف شل و نخاله در سطوح و لبه ها باشد.

5- نمونه برداري

-1-5چنانچه بهر شامل واحدهاي يكسان باشد تعداد واحد مناسب را طبق جدول 2برداشته و از بين آنها نمونه هاي آزموني را طبق استاندارد ملي ايران به شماره 133(روش نمونه برداري از كاغذ و مقوا - تجديد نظر) انتخاب كنيد.

- چنانچه در تعيين واحدهاي انتخابي ، باقيمانده كمتر از 20واحد باشد آن مقدار در نظر گرفته نمي شود.

-2-5اگر بهر شامل كالاهاي ساخته شده باشد، از هر بهر به طور تصادفي حداقل تعداد نمونه مشخص شده طبق جدول 3را برداريد و از نمونه هاي برداشته شده يك نمونه آزموني طبق استاندارد ملي ايران به شماره 133انتخاب كنيد.

1- Article

6- مشروط كردن آزمونه ها

مشروط كردن آزمونه ها بايد تحت شرايط دماي 2± 20درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 2± 65درصد طبق استاندارد ملي ايران به شماره 106(شرايط محيطي استاندارد مشروط كردن كاغذ و مقوا - تجديد نظر) انجام گيرد. تمام خصوصيات فيزيكي داده شده در جدول 1، بجز ميزان رطوبت بايد طبق شرايط فوق تعيين شوند. تعيين ميزان رطوبت بايد مستقيمأ بر روي كاغذ تهيه شده انجام شود.

7- بسته بندي

- 1-7قرقره ها:

تمام قرقره ها بعد از حمل از كارخانه كاغذ بايد كاملا در مقابل تغييرات شرايط محيطي محافظت شده و تا زمان مصرف در دماي ترجيحأ 18-28درجه سلسيوس در بسته بندي نگهداري شوند. قرقره هاي بسته بندي شده بايد قبل از انجام عمليات در محيطي مطابق با همان شرايط محيطي كه ابزار تبديل در آنجا قرار گرفته و كاغذ بايد در آن شرايط تبديل شود، نگهداري شوند تا به دماي تعادل محيط برسد.

-2-7فرمهاي تبديل شده :

فرمهاي تبديل شده بايد جهت محافظت كاغذ از اثرات زيان آور نيروهاي مكانيكي ، شرايط محيطي و آلودگي بسته بندي شوند. بسته ها يا قرقره هاي كاغذ بايد دور از تابش نور مستقيم ، دور از تركيبات سيستم هاي حرارتي و در تماس غير مستقيم با كف انبار شوند.

8- برقرار دماي تعادل بين فضاي انبار و اتاق چاپ

كاغذ بايد قبل از كاربرد در اتاق چاپ (چاپخانه ) به دماي تعادل برسد.

زمان لازم براي برقراري دماي تعادل بستگي به كميت كاغذ مورد نظر و شرايط محيطي دارد (طبق جدول 4)

9- روشهاي آزمون

-1-9تعيين جرم پايه :

-1-1-9لوازم :

ترازو با دقت 2±% جرم اندازه گيري شده

- دستگاه برش مناسب ، با دقت برش 1±% سطح مشخص شده

-2-1-9تهيه آزمونه :

حداقل 20آزمونه از مجموع 5نمونه آزموني برداشته شده طبق بند 5را با استفاده از دستگاه برش ببريد چنانچه ممكن است هر آزمونه داراي حداقل سطح 500سانتي متر مربع و حداكثر سطح 1000سانتي متر مربع باشد (ترجيحأ 400 × 250ميليمتر مربع ) در صورت نياز چندين قطعه كوچكتر نيز بريده شود.

سطح هر آزمونه از طريق نتايج اندازه گيري ها، كه با دقت 0/5ميليمتر انجام شده محاسبه مي گردد.

هر آزمونه را در ترازو توزين كرده و جرم آن را با سه رقم اعشار تعيين كنيد.

يادآوري : توصيه مي گردد در زمان توزين آزمونه هاي كوچك حتي الامكان از گيره يا دستكش استفاده شود (از تماس مستقيم دست با آزمونه احتراز كنيد)

-3-1-9ميانگين جرم پايه (g) را بر حسب گرم بر متر مربع طبق استاندارد ملي ايران به شماره 471 (تعيين جرم پايه كاغذ و مقوا - تجديدنظر) و با استفاده از فرمول زير بدست مي آوريد:

كه در آن :

= ميانگين جرم پايه آزمونه ها بر حسب گرم

= ميانگين سطح آزمونه ها بر حسب سانتي متر مربع

-2-9تعيين ضريب مقاومت در برابر كشش :MD

-1-2-9لوازم :

يك دستگاه كشش مناسب كه مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره 1115(روش تعيين مقاومت به كشش كاغذ و مقوا) باشد.

-2-9-9مراحل كار:

از بين نمونه هاي آزموني انتخاب شده طبق بند 5، حداقل 5آزمونه در جهت ماشين كاغذ با طول كافي جهت نگهداري در گيره با فاصله 2 ± 180ميلي متر (اگر ممكن است ) و عرض 0/1 ±15 ميلي متر ببريد.

- آزمونه هاي بريده شده نبايد از قسمت هاي صدمه ديده و يا چروك خورده كاغذ باشند.

- آزمونه بايد حداقل 15ميلي متر بعد از لبه ورقها و يا رول هاي نمونه آزموني برداشته شوند.

- آزمونه را به دقت بين گيره ها با فاصله 180ميلي متر نگهداري كنيد.

- اگر آزمونه ها كوتاه باشند فاصله گيره ها را تا حداقل 100ميلي متر مي توان كاهش داد.

- چنانچه آزمونه مورد آزمايش در گيره بلغزد، يا از محل لبه گيره پاره شود آن نتيجه آزمايش را به حساب نياوريد.

- اين آزمايش را با آزمونه هاي ديگر تكرار كنيد.

- نتايج آزمايش مقاومت كششي را بر حسب كيلو نيوتن بر متر بيان كرده و ميانگين آنها را با مشخص كردن فاصله گيره ها محاسبه نمائيد.

- ضريب مقاومت در برابر كشش را در جهت ماشين كاغذ با استفاده از فرمول زير بدست آوريد:

= yضريب مقاومت در برابر كشش در جهت ماشين بر حسب نيوتن متر بر گرم

= sمقاومت در برابر كشش در جهت ماشين بر حسب كيلو نيوتن بر متر

= gجرم پايه بر حسب گرم بر متر مربع

-3-9تعيين زبري به روش :Bendtsen

از بين نمونه هاي آزمون برداشته شده حداقل 5آزمونه انتخاب كرده و طبق استاندارد ملي ايران به شماره 1295(تعيين زبري كاغذ به وسيله دستگاه Bendtsen) ميانگين زبري كاغذ را برحسب ميلي ليتر بر دقيقه بيان كنيد.

-4-9تعيين ميزان رطوبت :

-1-4-9لوازم :

- ترازو با حساسيت حداقل 0/05درصد جرم پايه توزين شده .

- گرمخانه با قابليت نگهداري دماي هوا در 2± 105درجه سلسيوس و تهويه مناسب به منظور برقراري و حفظ دماي يكنواخت .

- ظروف انتقال ازمونه : ظروفي كه در مقابل شرايط آزمون تغيير نكنند.

-2-4-9مراحل كار:

از بين نمونه هاي آزمون انتخاب شده طبق بند 5، حداقل دو آزمونه هر يك با جرم حدود يك گرم انتخاب كرده و در ظرف انتقال آزمونه كه قبلا به جرم ثابت رسانيده و توزين كرده ايد قرار داده و با دقت 0/1ميلي گرم وزن نمائيد (مراحل انتخاب و جدا كردن آزمونه بايد براي جلوگيري از تغييرات ميزان رطوبت با دستكش پلاستيكي و طبق استاندارد ملي ايران به شماره 559(تعيين ميزان رطوبت كاغذ و مقوا به طريقه خشك كردن در گرمخانه - تجديد نظر) انجام گيرد.

- آزمونه را با ظرف انتقال آن در گرمخانه با دماي 2± 105درجه سلسيوس به مدت حداقل يك ساعت قرار دهيد هنگامي كه آزمونه كاملا خشك شد آنرا به سرعت و به وسيله گيره داخل دسيكاتور قرار دهيد كه خنك شود بعد از 30دقيقه ، ظرف حاوي آزمونه را خارج كرده و جرم آن را با دقت 0/1ميلي گرم تعيين نمائيد. مجددا آنرا داخل گرمخانه قراردهيد. مدت زمان آن نبايد كمتر از نصف مدت زمان خشك كردن اوليه باشد. سپس ظرف را خارج كرده در دسيكاتور خنك نموده و دوباره توزين كنيد. عمل خشك كردن و توزين را در صورت لزوم آنقدر تكرار كنيد تا آزمونه به جرم ثابت برسد.

هنگامي كه اندازه گيري دو جرم خشك پياپي ، داراي اختلافي كمتر از 0/1جرم اوليه آزمونه باشد آزمايش را متوقف كرده و درصد رطوبت موجود را بر اساس فرمول زير بدست آوريد.

اين آزمايش را بر روي آزمونه ديگر نيز انجام داده و ميانگين دو اندازه گيري را بر حسب درصد بيان كنيد.

-5-9تعيين درجه روشني :

-1-5-9لوازم :

- دستگاه سنجش باز تاب نور كه قادر به تعيين بازتاب نور منتشر شده با طول موج 0/5±475نانومتر باشد.

- نمونه استاندارد: براي تنظيم دستگاه سنجش بازتاب نور، از نمونه استاندارد كريستال اكسيد منيزيم يا سولفات باريم استفاده مي شود.

- مراحل آزمايش :

- تعداد 20ورق سفيد را به طور تصادفي از بين نمونه هاي آزمون برداشته شده طبق بند 5، به نحوي كه سطح آزمونه ها با دست در تماس نباشند انتخاب كنيد.

- چنانچه ممكن است از نمونه استانداردي استفاده كنيد كه تقريبأ همان بازتاب آزمونه را داشته باشد.

- 20آزمونه را روي هم قرار داده به نحوي كه طرف فوقاني آزمونه به طرف منبع نوري باشد.

پس از تنظيم دستگاه با نمونه استاندارد، درجه روشني آزمونه را با دقت 0/1درصد اندازه گيري كنيد. سپس ورقها را برگردانيده و همين مراحل را دوباره تكرار كنيد.

- ميانگين نتايج درجه روشني بدست آمده را بايك دهم اعشار برحسب درصد بيان كنيد (طبق استاندارد ملي ايران به شماره 1298- اندازه گيري عامل انعكاس پخش شده در نور آبي )

-6-9تعيين درجه كدري :

-1-6-9از بين نمونه هاي آزمون برداشته شده طبق بند 5، حداقل 10آزمونه با ابعاد 150 × 75 ميليمتر بريده و طبق استاندارد ملي ايران به شماره 1299(تعيين كدري كاغذ و مقوا) آزمونه ها را مورد آزمايش قرار داده و درجه كدري را محاسبه كنيد.

-7-9تعيين شقي كاغذ:

-1-7-9از بين نمونه هاي آزمون برداشته شده طبق بند 5، حداقل 10آزمونه با عرض 0/2±38 ميليمتر و طول حداقل 70ميليمتر ببريد و طبق استاندارد ملي شماره 1118(تعيين شقي كاغذ و مقوا - روش خمش استاتيك ) آزمونه ها را مورد آزمايش قرار داده و ميانگين شقي آزمونه ها را بر حسب نيوتن يا ميلي نيوتن و با سه رقم اعشار بيان كنيد.

-8-9تعيين تغييرات ابعاد رطوبتي :

از بين نمونه هاي آزمون برداشته شده طبق بند 5، حداقل 10آزمونه با عرض 15ميليمتر ببريد و طبق استاندارد ملي ايران به شماره ... (روش اندازه گيري تغيير ابعاد كاغذ و مقوا در اثر رطوبت نسبي تا حداكثر %86) تغييرات ابعاد كاغذ را تعيين كنيد.

1-reel

2-non impact

3-machine - glazed

4-super calender

5-lot

6-specimen

7-sample

8-Test piece

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

ISIRI NUMBER

5080

Printing and business paper - requirements for continuous stationery